Instytucja Kultury Województwa Małopolskiego
Instytucja Kultury Województwa Małopolskiego
 

II DNI KULTURY ROMSKIEJ

W dniach 20 – 22 listopada Instytut Europa Karpat zaprasza na kolejn? ods?on? spotka? z kultur? karpackich s?siadów. Tym razem przyjrzymy si? tematom zwi?zanym z kultur? romsk?. Wzorem poprzednich edycji cyklu, wydarzenie otworzy dwudniowy przegl?d filmowy, po??czony z refleksj? nad wa?nymi dla tej kultury kwestiami, a zako?czy muzyczna podró? z cyga?skim taborem, czyli koncert Teresy Mirgi i zespo?u Ka?e Ba?a.


22 listopada, godz. 19.00 Koncert Teresa Mirga & Ka?e Ba?a sala im. R. Sichrawy Teresa Mirga Cyga?ska poetka, pie?niarka, gitarzystka, kompozytorka, za?o?ycielka i liderka cyga?skiego zespo?u Ka?e Ba?a (Czarne W?osy). Urodzi?a si? i dorasta?a na polskim Spiszu, w cyga?skiej osadzie w Czarnej Górze, gdzie mieszka do dzi?. Obok utworów autorskich Teresa Mirga wykonuje tak?e pie?ni nale??ce do tradycji muzycznej Bergitka Roma. Twórcze poszukiwania Teresy Mirgi, si?ganie do ró?nych stylów i repertuarów oraz g??boko zakorzeniona ?wiadomo?? w?asnej tradycji muzycznej, pozwoli?y na stworzenie w?asnego oryginalnego stylu, w którym istotne miejsce zajmuje poezja i muzyka religijna. Swoj? twórczo?? prezentuje podczas solowych wyst?pów oraz wspólnie z zespo?em Ka?e Ba?a, który za?o?y?a w 1992 roku. Poezja Teresy Mirgi zosta?a wydana w trzech tomikach wierszy: Soske kawka? (1992), Pie?ni z Czarnej Góry (1999) oraz Wiersze i pie?ni (2006), z zespo?em Ka?e Ba?a nagra?a kilka p?yt, nagrywa?a m.in. dla Polskiego Radia i Telewizji. Ka?e Ba?a W pierwszych latach istnienia zespo?u wa?n? inspiracj? dla artystów by? styl muzyczny, reprezentowany przez cyga?ski zespó? z W?gier Kalyi Jag. Teres? Mirg? zainteresowa?y nie tylko wykonywane przez grup? utwory, interesuj?ce aran?acje i nietypowe instrumentarium (dzban i drewniane ?y?ki), ale tak?e idea nowych opracowa? muzycznych tradycyjnych pie?ni cyga?skich. Wszystko to sta?o si? dla zespo?u i niej samej impulsem do poszukiwa? w obr?bie w?asnego, tradycyjnego repertuaru i rozwijania na gruncie lokalnym idei zapocz?tkowanej kilkana?cie lat wcze?niej przez zespó? Kalyi Jag. Obok utworów w?asnych Teresy Mirgi i melodii Cyganów w?gierskich, zespó? wykonuje tak?e pie?ni nale??ce do tradycji muzycznej Cyganów na S?owacji i Ba?kanach oraz stare pie?ni (purane gila) Cyganów Karpackich w tradycyjnych i w zupe?nie nowych opracowaniach. Przywo?uj?c najstarsze i zapomniane ju? melodie, za pomoc? których Cyganie wyra?ali niegdy? swe najg??bsze uczucia, muzycy Ka?e Ba?a o?ywiaj? magiczny ?wiat Cyganów Karpackich, z jego pasj?, rado?ciami, smutkami i nostalgi?. Podczas swojej kilkunastoletniej dzia?alno?ci zespó? Ka?e Ba?a wyda? kilka p?yt: - „Pie?ni wielkopostne i ?a?obne” - „Od Ba?kan do Karpat” - „Kaj Treder Roma?e” (Dok?d w?drujecie Cyganie) - „Niewiele nam trzeba: pie?ni z Czarnej Góry” - „?ori som me” (Jestem bieda) Zespó? znalaz? si? ponadto na trzech p?ytowych sk?adankach, wydanych przez Polskie Radio: - „Romowie” - „Mniejszo?ci Narodowe cz. II” - „Rozstaje 2000. Festiwal Muzyki Tradycyjnej” Ka?e Ba?a bra? udzia? w licznych festiwalach oraz konkursach, m.in.: - Festiwal Muzyki Dawnej w Starym S?czu - Mi?dzynarodowe Spotkania Zespo?ów Cyga?skich „Romane Dyvesa” w Gorzowie Wielkopolskim - Miko?ajki Folkowe w Lublinie - Ma?opolski Konkurs Muzyki Tradycyjnej „Rozstaje” w Krakowie - Przegl?d Dorobku Artystycznego Mniejszo?ci Narodowych „Wspólnota w Kulturze” Zespó? koncertowa? tak?e za granic? (Szwecja, Niemcy, Wielka Brytania) oraz dokona? licznych nagra? dla Polskiego Radia i Telewizji. My Cyganie… Przegl?d filmowy sala im. Z. Rysiówny 20 listopada, godz. 19.00 Papusza Polska 2013, 131’, biograficzny/dramat re?yseria: Joanna Kos-Krauze, Krzysztof Krauze Rok 1910. Do romskiego taboru Dionizego Wajsa (Zbigniew Walery?) do??cza poeta i wydawca Jerzy Ficowski (Antoni Pawlicki). Po?ród Romów poznaje Bronis?aw? "Papusz?" (Jowita Budnik), odkrywaj?c jej poetycki talent. Udaje mu si? namówi? kobiet? do spisania swoich wierszy, które sam t?umaczy na j?zyk polski, doprowadzaj?c do ich wydania. 21 listopada, godz. 19.00 Diab?y, Diab?y Polska 1991, 81’, psychologiczny re?yseria: Dorota K?dzierzawska Spokój ma?ego, sennego miasteczka, zamieszkanego przez ludzi, których ?ycie wype?niaj? rodzina, dom, praca, szko?a, ko?ció?, zak?óca przyjazd cyga?skiego taboru. Cyganie niepokoj?, ale te? budz? ciekawo??. System warto?ci i przyzwyczajenia mieszka?ców miasteczka s? zupe?nie inne od ?ycia cyga?skiego - pe?nego rado?ci, spontanicznego, otwartego i tajemniczego zarazem. Szczególne wra?enie przybysze wywieraj? na ma?ej, trzynastoletniej bohaterce filmu. Wkrótce bardzo mocno si? do nich przywi??e, a szczególne miejsce w jej duszy zajmie cyga?ski ch?opiec… Wprowadzenie – Karol Szafraniec Po seansach zapraszamy na cyga?ski akcent kulinarny Bilety do nabycia od 30 pa?dziernika w kasie MCK SOKÓ? (ul. D?ugosza 3) - czynnej w dni powszednie w godzinach 8:00-21:00, w soboty i niedziele w godzinach 12:00-21:00. Projekcje – 1 z? Koncert – 10 z?
 
 
Instytut Europa Karpat · ul. Narutowicza 9a · 33-300 Nowy Sącz
tel. (018) 443 43 07 · fax. (018) 442 39 06 · email: instytut@europakarpat.pl
© Instytut Europa Karpat